जन्म

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म शिवनेरी गडावर झाला. त्यांच्या मातोश्री जिजाबाई यांनी लहानपणापासूनच रामायण-महाभारतातील कथा आणि स्वराज्याचे संस्कार त्यांच्यावर रुजवले.

वडील शहाजीराजे विजापूरच्या आदिलशाहीच्या सेवेत सरदार होते. दादोजी कोंडदेव यांच्या मार्गदर्शनाखाली शिवबांचे शिक्षण पुणे जहागिरीत झाले.